Yerel Seçim 2009

Yarın yerel seçim var. Hadi oradan diyeceksiniz, eminim. Ülke gündemi tamamen seçimlere kilitlenmişken ben de seçimlerle ilgili bir yazı yazmadan geçemedim. Fakat yazımda bahsetmek istediğim, seçimlerin siyasi boyutu ve sonuçları değil. Seçimlere ait istatistiksel sayılar ve yerel seçimlerin ülke ekonomisine olan katkıları.

29 Mart yerel seçimlerinde oy kullanma hakkı olan seçmen sayısı 48.006.650'ymış. 2004 yılında yapılan yerel seçimlere katılım %76 düzeyinde olmuş. Yine aynı düzeyde bir katılım olması halinde 36 buçuk milyon seçmenin oy kullanması beklenebilir. Bu oyların da 1-1,5 milyon kadarının geçersiz sayılacağını varsayarsak, 35 milyon civarı geçerli oy kullanılacak. Yani son nüfus sayımı sonuçlarına göre 71.517.100 olan Türkiye nüfusunun yaklaşık yarısının oyuyla belirlenecek ülkeyi yerel düzeyde yönetecek olanlar.

Peki kimleri seçecek bu ülkenin yarısı? Adana'dan Osmaniye'ye 81 ilin genel meclis üyeleri, 16 büyükşehir belediye başkanı ve 2.931 tane belediye başkanı seçilecek. Bu 2.931 belediye başkanının 957'si ilçe, 1974'ü ise belde belediyelerine başkan seçilecek. Yine belediye başkan adayı sayısına eşit olacak sayıda da belediye meclisi oluşturulacak. Ayrıca 34 bin 305 köy, 18 bin 460 tane de mahalle muhtarı seçilecek. Yani toplam 52.765 muhtar seçilecek.

Büyükşehir sınırlarında oturanlar kişi başı toplam 5, belediye sınırında oturanlar 4, köy sınırlarında oturanlar ise 2 oy atacak.

Tüm bu seçimler için ülke genelinde toplam 177.044 adet sandık kurulacak. Seçime katılan 19 siyasi parti var. Tüm bu sayısal verileri bir de ekonomik olarak inceleyelim. Bunun için Ankara Ticaret Odası'nın 2004 yılındaki Yerel Seçimler için hazırladığı seçim raporundan faydalanacağım.

2004 yılında yapılan seçimlerde adayların seçmen başına ortalama 23 TL harcayacağı öngörülmüş. 2004-2009 arası Merkez Bankası enflasyon verileriyle değerlendirildiğinde bu paranın günümüzdeki karşılığı 34,79 TL'ye denk geliyor. Yuvarlak hesap 35 TL diyelim. 35 TL seçim yatırımını seçmen sayısıyla çarparsak 1.680.000.000 Türk Lirası ediyor. Evet, sadece adayların seçim yatırımları yeni para ile bir milyar altı yüz seksen bin, eski para ile bir katrilyon altı yüz seksen trilyon ediyor.

Yine aynı rapora göre 2004 seçimlerinin T.C. devletine masrafı 70.000.000 TL olarak öngörülmüş. Bunu zamanın seçmen sayısı olan 43 milyona bölersek seçmen başına 1,62 TL masraf çıktığını görürüz. Şimdi bu masrafı 2009 seçmen sayısı olan 48 milyonla çarpalım. Ortaya çıkan miktar 78.139.535 TL. Daha bitmedi. Peki 2004 şartlarında 78 milyon TL olan toplam masraf, 2009 yılında ne kadar olur? Yine TCMB enflasyon verilerini kullanıyoruz. Ulaştığımız miktar: 118.206.454 TL. Yani yuvarlak hesap 118 milyon TL.

Seçimler dolayısıyla oluşan her türlü maddi ve manevi kirliliği, seçim günlerindeki iş gücü kaybını, seçim ertesi tatil edilen okulların eğitim kaybını hiç hesaba katmazsak; adayların partilerin ve Türkiye Cumhuriyeti'nin 2009 Yerel Seçimlerine harcadığı ve harcayacağı para 1.800.000.000 TL (Bir milyar sekiz yüz bin Türk lirası) tutmakta. Dolar karşılığı ile 1.074.626.865 $, Euro ile 807.174.887 €, Suudi Arabistan Riyali ile 3.982.300.884 Riyal etmekte.

Sizce de çok para değil mi?..

Dipnot: Enflasyon hesaplanırken TCMB'nin enflasyon hesaplama sayfasında Mart 2004 ve Şubat 2009 verileri kullanılarak hesaplama yapılmıştır. Seçime dair istatistiki bilgiler, çeşitli kaynaklardan edinilmiş olup, gerçek değerlerle farklılık gösterebilir. Yazı içerisinde TL olarak kullanılan para birimi 2009 itibariyle Yeni Türk Lirası'nın yerini almış olan 6 sıfır atılmış Türk parasıdır.